على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3643

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

( n zenin ) ص . پ . ظريف و زيبا و لطيف و نفيس و دلپسند و محبوب و دوست داشتن و مطبوع و پسنديده . و معشوق و ناز كننده و نازنده . ر . ناز . و اوقات نازنين : ساعات گرانمايه و باقدر . و زن نازنين : زن دوست داشتنى و مطبوع و زن معشوقه و شاهد و نگار . و محبوب نازنين : هر چيز دوست داشتنى . نازو ( n zu ) ا . پ . گربه . و نام مرغى خوش‌الحان . و قمرى . و ماه و قمر . نازور ( n - zur ) ص . پ . واو مجهول - سست و ضعيف و كم‌زور و كم‌قوت . نازورى ( n - zuri ) ا . پ . واو مجهول - ضعف و سستى . نازون ( n zun ) ا . پ . يك نوع درختى صلب و سخت . نازه ( n zeh ) ص . ع . پاك و پارسا و پاك‌دامن . ج : نزهاء . و نازه النفس : پارسا و پرهيزگار كه تنها باشد و نه خود و نه مال او داخل در خانه ديگران نشود و مال و خانهء خود را از لوث ديگران نيالايد . نازيب ( n - zib ) و ( n - zeyb ) ص . پ . ياى مجهول - زشت و بدشكل و بىظرافت و نزاكت . نازيبا ( n - zibe ) و ( n - zeyb ) ص . پ . ياى مجهول - زشت و بدشكل و ناپسند . و ناشايسته . و ناسپاس و بىوفا و نالايق و قبيح و بىزينت و بىآرايش . نازيبايش ( n - zib yec ) و نا زيبائى ( n - zib 'i ) ا . پ . ياى اول هر دو مجهول - زشتى و بىزينتى . نازية ( n zeyat ) ا . ع . گرمى و سردى . و تندى و تيزى و خشم . و كاسهء پهن دورتك . و نام چشمه‌اى . نازيدن ( n zidan ) ف ل . م . پ . ناز كردن معشوق بعاشق و كودك بمادر و پدر . ر . ناز . و حيله كردن و مغشوش كردن و تزوير كردن . و كرشمه و غمزه كردن و دل‌فريبى نمودن . و مغرور بودن از زيبايى خود و خودمنشى كردن و تكبر نمودن و لافيدن بر دولت و ثروت خود . و رشك بردن و رقابت كردن . و نوازش نمودن و نيكويى كردن و ملايمت و نرمى كردن . و چشم پوشيدن از خطاى ديگرى . و خوشحال بودن از آسايش و از فراخى زندگانى . و بطور دلخواه زندگانى كردن و هميشه كامران و دلخوش بودن و پيوسته در خيالات خوش بودن و عيش و تفرج كردن . ناژ ( n j ) ا . پ . درخت كاج و صنوبر و شمشاد و جانيده . ناژو ( n ju ) ا . پ . ناجور و درخت صنوبر . ناژون ( n jun ) ا . پ . درخت عرعر . ناژه ( n je ) ا . پ . زبانهء ترازو و زبانه قپان . ناژين ( n jn ) ا . پ . درخت پشه‌غال . ناس ( n s ) ا . ع . آنچه به آسمان خانه آويزان باشد . و نام پدر گروهى از تازيان . و الناس : مردمان . ناس ( n s ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردمان . و عامهء ناس : همه مردمان . و مقتداى ناس : امام مردم و پيشواى مردم . ناس ( n ss ) ص . ع . آنكه بانك مىزند مر شتران را . و مرغ تشنه . ناس ( n ss ) ا . ع . قسمى از بوزينه . ناساخته ( n - s xte ) ص . پ . غافل و بىفكر و انديشه و بىپروا . ناساز ( n - s z ) ص . پ . بىاصول و مخالف و خارج از آهنك . و درشت و بىادب و بدخلق . و بد وضع و ناتندرست . و آهنگ ناساز : آواز و نغمه مخالف و بىاصول . ناسازكار ( n - s z - k r ) و نا سازگار ( n - s z - g r ) ص . پ . آنكه بيهوده مىكند و خارج از اصول ادا مىكند . و بدبخت و بىطالع . و هر آنچه سازگارى و موافقت ندارد . ناسازكارى ( n - s z - k ri ) و ناسازگارى ( n - s z - g ri ) ا . پ . مخالفت و عدم موافقت و بىاصولى . و ناسازكارى و يا ناسازگارى كردن : مخالفت كردن و ناموافق و مخالف شدن . ناسازنده ( n - s zande ) ص . پ . چيزى كه مؤثر و كارگر نباشد . ناسازوار ( n - s z - v r ) ص . پ . سركش و هر آنچه مطيع و رام نباشد و مخالف و غير موافق و آنكه سازش ندارد . ناسازوارى ( n - s z - v ri ) ا . پ . مخالفت و عدم موافقت و اختلاف و منازعت و سركشى و عدم اطاعت . و نا سازوارى نمودن : اطاعت نكردن و گردنكشى كردن . ناسازى ( n - s zi ) ا . پ . مخالفت و بىاصولى و بىآهنگى و تناقض و عدم موافقت . و بىادبى و گستاخى و بد وضعى و تزوير . و بهانه‌گيرى . ناسامانى ( n - s m ni ) ا . پ . بىترتيبى و بىنظمى و بىقانونى . ناسپاس ( n - sep s ) ص . پ . ناشكر و حق‌ناشناس و نمك به حرام و بىوفا و ناپسند و بىتميز . ناسپاسى ( n - sep si ) ا . پ . ناشكرى و نمك بحرامى و بىوفايى .